Önemli Başlıklar
Lumpektomi Nedir?
Lumpektomi meme kanserinde memenin korunarak primer tümörün exizyonu yani tamamen çıkartılması işlemidir. Lumpektomi aynı zamanda Parsiyel mastektomi, Segmental mastektomi, Tilektomi Segmentektomi veya Geniş lokal exizyon ile eş anlamlıdır. Günümüzde tümörün boyutu ne olursa olsun temiz cerrahi sınırlarla ve iyi kozmetik sonuçlarla çıkartılabiliyorsa Lumpektomi düşünülebilir. Bu ameliyatta kanserli doku kendisini çevreleyen gözle görülebilir sağlam meme dokusuyla birlikte çıkarılır. Çıkartılan meme dokusunun yönleri belirlenir ve kenarları boyanır. Eğer ameliyat öncesinde kanser ele gelmiyorsa yani palpe edilemiyorsa o zaman bu kanser için yapılan lumpektomi işleminden sonra çıkarılan parçanın radyolojik görüntüsü elde edilmelidir. Bu bize ele gelmeyen kanserin tamamen çıkartılıp çıkartılmadığını gösterir.
Eğer çıkartılmayan bir bölüm varsa bu bölüm hangi yöndeyse yönde hasta uyurken tekrar cerrahi işlem yapılarak sağlam dokuya kadar çıkartılır. Daha sonra çıkarılan örnek işaretlenir. Yani patolog çıkarılan örnekte yönleri teyin ederek inceleme yapma olanağına kavuşmuş olur. Böylece patoloji raporunda tümörün her yönde tamamen çıkarılıp çıkarılmadığı sınırlarının temiz olup olmadığı belirlenmiş olur. Eğer çıkararılamamış bir sınır varsa bu sınır patolog tarafından yön olarak bildirilir.
Memenin içerisinde kanserin çıkarılmasından sonra oluşan boşluk onkoplastik yöntemlerle kapatılmaya çalışılır. Yani hastanın kendi meme dokularıyla boşluk kapatılmaya çalışılır. Boşluğun tam kapatılamaması halinde ışın tedavisinden sonra meme yüzeyi üzerinde çökmeler veya çukurlar meydana gelebilir. Onun için ışın tedavisinden önce bu işlemlerin yapılması ya da en iyisi ameliyat sırasında boşluğun kapatılabilmesi kozmetik yönden önem taşır. İlerletme flebi ya da onkoplastik işlemler bu boşlukların kapatılmasında uygulanan bazı tekniklerdir. Koltukaltının yani aksillanın cerrahi evrelemesi için ayrı bir kesi yapılması genellikle daha uygundur. Koltukaltına yakın olan tümörlerde tek bir kesiden de koltukaltı evrelemesi yapılabilir. Bunun için memenin dış kadranları Patent blue ismi verilen bir mavi boya ile boyanır. Bu boya lenfatik kanallar yoluyla sentinel lenf bezine yani nöbetçi lenf bezine ulaşır.
Koltuk altı açıldıktan sonra bu boyanmış olan sentinel lenf nodu ve en yakınındaki parasentinel lenf bezi belirlenir ve çıkartılarak patoloğa gönderilir. Frozen yöntemi ile patolog kısa süre içerisinde bu lenf bezinde metastaz olup olmadığını cerraha bildirir. Eğer metastaz varsa aksilla diseksiyonu yani koltuk altının lenf nodlarının temizlenmesi işlemi ameliyata ilave edilir. Eğer metastaz yoksa koltuk altına herhangi bir ilave işlem yapılmaz. Bütün bu işlemler hastanın ameliyat sonrası patolojik evrelemesinin sağlanması için gerekli işlemlerdir. Çünkü patolojik evreleme hastanın ameliyattan sonraki tedavi ve korunmasının nasıl ve ne sürede yapılacağını tayin eder.
Lumpektomi Ameliyatı Nasıl Yapılır?
Lumpektomi ameliyatı tespit edilen tümörün izdüşümünden yapılan eliptik bir kesi ile tümörün üzerindeki cilt ve cilt altını kapsayacak şekilde tümör etrafındaki sağlam meme dokusu sınırına ulaşacak kadar bir genişlikte yapılır. Genellikle derinlik olarak tüm meme dokusu kat edilerek memenin arkasındaki pektoral adelenin fasyasına kadar inilir. Eğer bir şüphe varsa bu fasya tabakası da ameliyata dahil edilir. Meme kanseri sağlam dokularla birlikte çevresel olarak tam çıkarıldığından emin olduktan sonra çıkarılan parçanın hastaya göre ön arka üst alt dış ve iç sınırları işaretlenir. Bu işaretleme ya boya yöntemiyle ya da dikiş konarak ipek yöntemi ile yapılabilir. Bu işaretlemenin amacı patoloğa yön tayini sağlamaktır. Ele gelmeyen bir kanser söz konusuysa parçanın tam çıkıp çıkmadığını belirlemek için radyolojik inceleme gerekebilir. Bu cerrahın kararına bağlı bir tercihtir.
Lumpektomi Ameliyatı Ankara
Çıkartılan tümörün neden olduğu boşluk gözden geçirilerek kanama kontrolü yapılır. Boşluğun büyük olması ve kozmetik yönden problem yaratacağı öngörülüyorsa bu boşluk memenin kendi dokuları kullanılarak onkoplastik yöntemlerle kapatılmalıdır. Bunun amacı daha sonra yapılacak ışın tedavisinden sonra memenin çökmesini ve kozmetik yönden kötü görünmesini önlemektir. Koltuk altının evrelemesini sağlamak için önceden yapılan mavi boyama işleminden sonra ayrı bir kesi ile koltuk altı açılır ve burada sentinel lenf nodu bulunarak burada metastaz olup olmadığının belirlenmesi için patoloğa gönderilir. Frozen yöntemi ile yapılan çalışmadan sonra patolog 20-25 dk. arası bir sürede sonucu cerraha iletir. Eğer metastaz varsa koltuk altı lenf bezleri temizlenir. Metastaz yoksa böyle bir işleme gerek kalmaz. Ameliyat sonrası dönemde hasta yaklaşık 24 saat hastanede kaldıktan sonra evine gönderilebilir. Gerekli pansumanlardan sonra yara iyileşmesi hızla gerçekleşir. Ameliyat sonrası oluşabilecek kanama veya enfeksiyon gibi komplikasyonlara karşı hasta hekimin tayin ettiği sürelerde erken dönem kontrollarını ihmal etmemelidir. Herhangi bir değişiklik durumunda hekime derhal ulaşıp kontrolünü yaptırması önemlidir.
Lumpektomi Ameliyatı Sonrası Dikkat Edilmesi Gerekenler
Lumpektomi ameliyatından sonra hastalar genellikle 24 saat içerisinde evlerine gönderilebilir. Ameliyat sonrası erken dönemde hastanede kanama kontrolü ve anesteziye bağlı komplikasyon olup olmadığı takipte kontrol edilmelidir. Hasta evine gittikten sonra verilen reçeteye bağlı olarak ilaçlarını kullanmalıdır. Bunun yanında evinde çok hareketsiz kalmamalı ancak kendini de fazla yormamalıdır. Dengeli olarak beslenmesi yeterlidir. Bol su içmeli ve sebze-meyve gibi vitaminleri ihmal etmemelidir. Yara yerinde herhangi bir anormallik akıntı şişlik gibi problemler yaşadığı takdirde en kısa zamanda ameliyatı yapan hekimine ulaşmalı ve tayin edilen kontrol günlerinde kontrollarını ihmal etmemelidir.
Lumpektomi ameliyatı ile ilgili aklınıza takılan soruları altta bulunan yorumlar kısmından bana iletebilirsiniz. Lumpektomi ameliyatı için Ankara kliniğim ile irtibata geçebilirsiniz.